Angststoornis: hoe kom je er vanaf?

Een angststoornis kun je in veel gevallen goed behandelen en zelfs volledig overwinnen, mits je de juiste aanpak kiest. Veel mensen blijven er onnodig lang mee rondlopen, terwijl effectieve therapieën beschikbaar zijn. De sleutel ligt in begrijpen wat er in je brein gebeurt én hoe je dit kunt beïnvloeden. In dit blog ontdek je wat een angststoornis is, hoe het voelt en vooral: hoe je ervan afkomt. Ook lees je hoe neurofeedback hierbij kan helpen.

Wat zijn de kenmerken van een angststoornis?

Een angststoornis gaat verder dan “af en toe angstig zijn”. Het is een aanhoudende en vaak overweldigende angst die je dagelijks functioneren beïnvloedt.

Veelvoorkomende kenmerken zijn:

• Overmatige piekergedachten
• Hartkloppingen of benauwdheid
• Vermijdingsgedrag
• Paniekaanvallen
• Slecht slapen
• Concentratieproblemen

De angst is vaak niet in verhouding tot de situatie, maar voelt wel heel echt.

Hoe ontstaan angst klachten?

Mensen met een angststoornis ervaren vaak geen constante angst. Dit kan variëren per dag, moment of gebeurtenis. Vaak is het niet precies te duiden waarom de angst de ene keer sterker is dan de andere keer. De oorzaak hiervan is te vinden in het brein, en dan met name de hersenactiviteit. Een angststoornis komt voort uit een te hoge activiteit in specifieke gebieden van het brein. De emotionele gebieden, zoals de amygdala, spelen daar een grote rol bij.

Allereerst is het goed om te beseffen dat angst heel functioneel is voor de mens. In gevaarlijke situaties produceert het brein angst, waardoor men alert wordt. Het brein gaat vervolgens de beste oplossing voor de betreffende situatie bepalen. Een heel handig proces, dat zich vooral in ons onbewuste afspeelt. Echter wanneer dit proces te sterk getriggerd wordt, dan kunnen angstklachten ontstaan.

Wat gebeurt er in je brein bij angst?

Hoe wordt de angst dan gereguleerd in het brein. Dat gaat als volgt: Het brein evalueert continu (5 a 6 keer per seconde) de veiligheid van de omgeving. Met als uitkomst, veilig of onveilig. Wanneer de omgeving als veilig wordt beoordeeld, wordt het beloningssysteem geactiveerd, wat resulteert in een toestand van rust en ontspanning.

Wanneer het brein een stimulus als potentieel bedreigend interpreteert, wordt deze dreiging vergeleken met eerder opgeslagen herinneringen. De emotionele respons die destijds bij die herinnering hoorde, wordt vervolgens opnieuw geactiveerd. Als deze emotie bestaat uit angst of vrees, kan dit leiden tot een actuele beleving van angst.

Kortom, wanneer in het brein veel onbewust aangeleerde angstpatronen liggen opgeslagen, dan zal het brein vaak zeer heftige angst gevoelens produceren, met een overmatige angstbeleving als gevolg. Een overactief onbewust angstnetwerk kan ons vervolgens bewuste gevoelens geven als:

• Onrust en nervositeit
• Het idee de controle te verliezen
• Angst om gek te worden of flauw te vallen
• Vermoeidheid door constante alertheid
• Somberheid of machteloosheid

Dit maakt dat veel mensen zich terugtrekken uit sociale situaties of dagelijkse activiteiten.

Hoe kom je van angststoornis af?

De belangrijkste vraag: hoe kom je van een angststoornis af?

Het korte antwoord: door je brein en gedrag opnieuw te trainen.

Zoals beschreven, ontstaat een angststoornis door een foutieve inprent in de onbewuste hersenactiviteit, waardoor het brein te actief is in de emotionele gebieden van het brein. Dit is door middel van een QEEG in het brein waar te nemen. Daarom wordt steeds vaker gekeken naar de oorzaak in de hersenen zelf. Daar komt neurofeedback in beeld.

Welke therapie bij angststoornis werkt het beste?

Er is niet één beste therapie voor iedereen. Wat werkt, hangt af van de oorzaak en ernst van je klachten. Om de angststoornis bij de bron aan te pakken is het belangrijk om in te zetten op het neutraliseren van de ingesleten angstpatronen.

De meest gebruikte opties:

• EMDR: bij angst door trauma
• Mindfulness: voor meer rust en acceptatie
• Neurofeedback: traint je hersenen direct

Neurofeedback is interessant omdat het niet alleen symptomen aanpakt, maar de onderliggende hersenactiviteit beïnvloedt.

Waarom neurofeedback een interessante oplossing is

Bij een angststoornis is er vaak sprake van ontregelde hersenactiviteit. Je brein blijft als het ware in een “alarmstand” hangen, door de foutief ingesleten angstpaden in het brein.

Bij neurofeedback wordt bij aanvang een QEEG meting gemaakt van het brein, waardoor de aanleiding voor de angstklachten in beeld gebracht worden. Bij een angststoornis is te zien dat de emotionele gebieden overactief functioneren. Wanneer dit zichtbaar is in het brein, is het van belang om deze gebieden beter in balans te trainen. Neurofeedback is daarbij een therapievorm die door middel van een computergestuurde training je brein helpt om zichzelf weer in balans te brengen, minder gevoelig te worden voor stress, meer rust en focus te ervaren.

Het is een medicatievrije methode die steeds vaker wordt ingezet bij angstklachten.

Wil je hier meer over weten? Bekijk dan deze pagina over angst & paniekstoornis.

Wat kun je zelf doen bij een angststoornis? En hoe ga je ermee om?

Naast therapie is het belangrijk hoe je dagelijks met angst omgaat.

Praktische tips:

• Blijf bewegen, ook als het moeilijk is
• Vermijd vermijden: blijf situaties oefenen
• Zorg voor structuur in je dag
• Ademhalingsoefeningen kunnen direct helpen
• Regelmatig slapen (vaste tijden)
• Zoek steun bij anderen

Het doel is niet om angst volledig te vermijden, maar om er anders mee om te leren gaan. Des te meer aandacht je aan de angst besteed, des te meer ruimte gaat het innemen in je brein. Het is dus van belangde angst zo klein mogelijk te maken. Dat klinkt simpel, maar is vaak moeilijk gedaan. Zeker wanneer het brein overmatig veel angst produceert.

Het herstel van een angststoornis is in de meeste gevallen een proces, en zo moet het ook benadert worden. Kleine stappen voelen vaak minimaal, maar maken op lange termijn een groot verschil.

Kan je genezen van een angststoornis?

Ja, in veel gevallen kun je volledig herstellen van een angststoornis.

Belangrijk om te weten: herstel kost tijd en inzet. Terugval kan voorkomen, maar hoort bij het proces. De juiste behandeling versnelt herstel aanzienlijk.

Vooral wanneer je ook de hersenactiviteit aanpakt, zoals met neurofeedback, zie je vaak duurzame resultaten.

Conclusie

Een angststoornis hoeft geen blijvende beperking te zijn. Het is een foutief aangeleerde reactie van je brein. Met de juiste combinatie van therapie en zelfhulp kun je weer grip krijgen op je leven.

Wil je onderzoeken wat voor jou werkt? Dan zal een QEEG meting een goed inzicht geven in de processen van jouw brein.  Hierdoor kan een aanpak bepaald worden, die niet alleen symptomen bestrijdt, maar ook de oorzaak aanpakt.