Overprikkeling door telefoongebruik: wat doet het met je brein?

We pakken allemaal regelmatig onze telefoon. Helaas laat steeds meer onderzoek zien dat te veel smartphonegebruik je hersenen overprikkelt. Je brein krijgt dan zoveel signalen te verwerken, dat het letterlijk moe en onrustig wordt.

Waarom raakt je brein overprikkeld van je telefoon?

Elke ping of trilling van je smartphone geeft je hersenen een nieuw signaal. Je brein is van nature dol op zulke nieuwe prikkels. Elke keer dat je op je telefoon kijkt, maakt je lichaam het “geluksstofje” dopamine aan. Dat voelt prettig en werkt verslavend. Ondertussen moeten je hersenen bij elke melding overschakelen: van je werk of studie terug naar je telefoon en weer terug. Dat constante multitasken kost veel energie en maakt focussen lastiger.

Bovendien staat je brein door je telefoon continu in de actiestand. Door al die digitale prikkels maken je hersenen langdurig stresshormonen aan. Normaal gesproken zakt zo’n stresshormoon later op de dag weer, maar bij voortdurende prikkels gebeurt dat niet. Je brein krijgt dus geen pauze en raakt op den duur uitgeput. Langzaam word je hyperalert en ga je steeds meer aanstaan. Klaar om weer te reageren op een signaal van een bericht of ander geluid.

Overprikkeld brein symptomen

Een overprikkeld brein kan allerlei klachten geven. Veel mensen merken bijvoorbeeld:

• Minder concentratie: Je aandacht verslapt snel omdat je brein gewend raakt aan steeds nieuwe prikkels. Meldingen onderbreken je telkens, waardoor langdurig focussen lastig wordt.
• Meer stress en onrust: Je brein blijft in paraatheid, alsof er elk moment iets belangrijks kan gebeuren. Je krijgt lichamelijke spanningsklachten (zoals hoofdpijn) en voelt je continu opgejaagd. Even zonder je telefoon zijn voelt alsof je iets mist, alsof je iets vergeet.
• Slechter slapen: ’s Avonds laat op je telefoon kijken houdt je hersenen actief, terwijl ze juist tot rust moeten komen. Bovendien kan het blauwe licht van je scherm de aanmaak van je slaaphormoon verstoren. Uit onderzoek blijkt dat 84% van de mensen slechter slaapt als ze direct voor het slapengaan nog hun telefoon gebruiken.

Op de website van zilverenkruis.nl vind je nog meer oorzaken van concentratieproblemen door je telefoon.

Belangrijk om te weten is, dat jarenlange overprikkeling kan leiden tot depressie, angst en burn-outklachten.

Wat kun je doen om je brein tot rust te laten komen?

Je kunt veel doen om je overprikkelde brein te kalmeren. Enkele tips:

1. Beperk je schermtijd: Het wordt aangeraden om je smartphone alleen op een paar vaste momenten te gebruiken, in plaats van de hele dag door. Zet ook je meldingen uit of op stil, zodat je niet voortdurend wordt geroepen door pings en pop-ups.
2. Beweeg en kom in de natuur: Beweging helpt om stresshormonen af te laten nemen en je hoofd leeg te maken. Het default netwerk wordt dan actief, verantwoordelijk voor rust. Je brein krijgt ruimte om alles wat je hebt meegemaakt te verwerken en geeft het letterlijk een plekje. Frisse buitenlucht in de natuur kalmeert je brein en schoont het als het ware op.
3. Slaap zonder scherm: Leg je telefoon minstens een halfuur voor het slapengaan weg, zodat je hersenen kunnen afschakelen en je beter slaapt.
4. Bedenk zelf eens of er momenten zijn dat je geen prikkels tot je neemt. Geen mobiel, maar ook geen tv, geen radio. Gewoon niets, kijk eens een half uur uit het raam naar buiten of maak een goede wandeling (en dan dus geen podcast luisteren). Je brein heeft rust nodig. Continu prikkels en het continu aan het werk houden is ongezond, wat je bezigheid dan ook is.

Professionele hulp bij een overprikkeld brein

Lukt het niet om zelf van die overprikkeling af te komen? Bij De Breinkliniek helpen we mensen met een overprikkeld brein. We beginnen met een hersenmeting (EEG) om te zien waar de disbalans zit. Daarna krijg je een persoonlijk plan, bijvoorbeeld neurofeedback, om je brein weer in balans te brengen. Door je hersenen te trainen leer je ontspannen en beter met prikkels omgaan. 90% van de cliënten voelt zich daarna rustiger en in control.

Conclusie: Je smartphone is een geweldige uitvinding, maar pas op dat hij je brein niet overlaadt. Te veel telefoongebruik kan je hersenen continu “aan” zetten, wat leidt tot vermoeidheid, stress en concentratieverlies. Gelukkig kun je zelf maatregelen nemen om je hoofd tot rust te brengen, van minder meldingen tot meer bewegen.